نام فایل : آثار معماري شيوه آذري 31 اسلاید

فرمت : .ppt

تعداد صفحه/اسلاید : 31

حجم : 3307 کیلوبایت

آثار معماري شيوه آذري
استاد راهنما:
آقاي مهندس باباصادقيان
دانشجويان:
ميلاد مكري ـ حسن جعفري ـ حسن نوچمني
گنبد سلطانيه
با شكوه‌ترين ساختمان شيوه آذري و شايد كل معماري ايران پس از اسلام، گنبد سلطانيه (قرن هشتم هجري) است كه در كنار آن آرامگاه سلطان محمد خدابنده (اولجايتو) ساخته شده است. از ارسن بزرگ سلطانيه پايتخت سوم ايلخانان (پايتخت اول مراغه و پايتخت دوم تبريز) كه در برگيرنده بيمارستان، خانقاه و ميانسراي بزرگ آن بوده، تنها گنبدخانه و آرامگاه اولجايتو (تربت‌خانه) باقي مانده است. اين ارسن شايد به اندازه دو برابر ميدان نقش جهان اصفهان بوده است.
تهرنگ گنبدخانه، هشت پهلو مي‌باشد و در جلوي آن ايواني بوده كه آثارش هنوز ديده مي‌شود. گنبد دو پوسته پيوسته آن نزديك به 25 متر دهانه وارد و چفد پايه آن «چمانه» است كه گنبد سبويي پديد آورده است.
نكته: گنبدي كه مقطع آن چفد چمانه است يعني از دوران چفد چمانه حول محور خود به وجود مي‌آيد را گنبد سبويي گويند.
اين بنا ارتفاعي حدود 50 متر دارد (از كف تا نوك گنبد) و نماي دروني گنبد به گونه‌هاي گره‌سازي درهم (آجر و كاشي)، كاشي‌كاري (معرق و معقلي)، سفال پيش‌بر، كاشي مهري و سفال مهري آمود شده كه بخشي از آن به جا مانده است.
ويژگي ساختماني و نيارشي اين گنبد چنان است كه دانشمندي چون پروفسور سن پائولوزي رييس دانشكده معماري فلورانس ايتاليا ساختمان گنبد كليساي «سانتا ماريا دل فيوره» در شهر فلورانس را برگرفته از گنبد سلطانيه مي‌داند.
مسجد جامع عليشاه (ارگ عليشاه)
اين بنا در قرن هشتم هجري به دستور عليشاه گيلاني (گيلان از توابع تبريز) در تبريز ساخته شده و گفته شده داراي ميانسرايي بزرگ، مدرسه، مناره، برج و سه درآيگاه ورودي بوده است. اين ساختمان و ديگر نمونه‌ها نشان مي‌دهند در سرزمين آذربايجان چه اندازه توان ساخت چنين ساختمان‌هاي بزرگي وجود داشته است. اين مسجد داراي ايواني بسيار بزرگ با دهانه‌اي نزديك به 30 متر و ديواري به ضخامت 11 متر بوده كه در همان زمان چون پوشش ايوان سست كار شده بود فرو ريخته است.
ارسن بسطام
بخشي از ساختمانهاي ارسن بسطام در شيوه رازي ساخته شده‌اند. مانند آرامگاه بايزيد بسطامي، منار و مسجد مردانه و زنانه، خانقاه بايزيد و امامزاده محمد. ولي گنبد غازان خان، سردر، ايوان غربي ميانسرا، مدرسه شاهرخيه، آرامگاه شاهزاده، گنبد امامزاده محمد و برج كاشانه از بناهاي شيوه آذري و متعلق به قرن هشتم هجري مي‌باشند. گنبد امامزاده محمد و گنبد غازان خان هر دو از نوع رك (مخروطي) مي‌باشد.
مسجد جامع ورامين
اين مسجد در قرن هشتم بنا شده و يكي از معروفترين مساجد چهار ايواني ايران است. اين مسجد در زمان آباداني خود داراي گنبدي دو پوسته بوده كه هم اكنون «خود» آن ريخته و تنها آهيانه آن باقي مانده است. شبستان‌هاي اين مسجد با طاق‌هاي آهنگ و چهاربخش پوشيده شده و پوشش ايوان جلوي گنبدخانه، گونه‌اي ترمبة پتكانه بسيار زيبا مي‌باشد.
نكته: از گذشته‌هاي دور معماران ايراني روش‌هاي گوناگوني را براي تبديل چهارضلعي به هشت ضلعي و در نهايت احداث گنبد روي فضاي چهارگوش آزموده‌اند. يكي از روش‌هاي معمول، استفاده از ترمبه (نوعي گوشه‌سازي) مي‌باشد كه خود بر چند نوع است:
1- ترمبه چوبي: در اين روش با چيدن چند الوار در پخي گوشه‌ها و تبديل آن به هشت ضلعي گنبد احداث مي‌شود مانند آتشكده بازه هور در خراسان.
2- ترمبه فيلپوش: در اين روش با استفاده از فرمي مخروطي شكل در گوشه‌ها گنبد را احداث مي‌كنند. اين شيوه در دوره ساساني بسيار مورد استفاده قرار مي‌گرفته است. مانند كاخ فيروزآباد و كاخ سروستان.
....