نام فایل : شرايط تدبر در قرآن1

فرمت : .doc

تعداد صفحه/اسلاید : 9

حجم : 105 کیلوبایت

شرايط تدبر در قرآن
براي آنكه تدبر در قرآن ثمربخش و سالم و روزافزون و زنده باشد ما موارد زير را پيشنهاد و تجويز مي‌كنيم:
ـ مشاهده‌ي دقيق و علمي
ـ تأمل و شكيبايي
ـ عدم شتابزدگي در پذيرفتن افكار
ـ شاگردي و تلمذ در محضر قرآن
ـ رجوع به مصادر
ـ اعتماد به نفس
مشاهده‌ي دقيق و علمي: پيشرفتهاي علمي در قرن حاضر، بيشتر مرهون بازگشت «روح مباحثه و مشاهده» است. انسان در رزوگار پيشين، بدون عنايت و توجه كافي از برابر پديده هاي عالم طبيعت مي گذشت ولي، آنچنان كه بايد درصدد كشف قوانين طبيعي نبود. پس از دوران عصر جديد كم كم روح پژوهش و مشاهده‌ي دقيق پديده هاي عالم طبيعت در ميان دانشمندان نضج گرفت و اين پي‌گيري روزافزون بشر را به اكتشافات شگفت‌انگيزي موفق داشت.
مي توان مشاهده ي دقيق و باريك‌بيني علمي را در مورد قرآن نيز به كار بست و هر بار از خود پرسيد چرا فلان كلمه، با شكل و صيغه ي معين به كار رفته ولي در جاي ديگر به گونه اي ديگري استعمال شده است.
طبعاً اين نوع بررسي دقيق مطالعه قرآني را ثمربخش و سازنده خواهد كرد و تازه اگر اين روش دقيق را در بررسي جهات و جوانب قرآني به كار بنديم شرط اول قدم در فهم درست قرآن خواهد بود ولي شرط ديگري بايد با مشاهده علمي مقرون گردد و آن تأمل و شكيبايي است.
تأمل و شكيبايي:
پس از آنكه خود را ملزم به پيروي از مشاهده‌ي علمي دانستيم لازم است به پرس و جو در پيرامون هر يك از آيات قرآني بپردازيم: مثلاً جاي آن دارد كه از خود بپرسيم چرا خداوند فرزندان اسرائيل را به سزاي كردارشان چهل سال در بيابان سرگردان نگاه داشت و اجازه ي ورود به «ارض موعود» را به ايشان نداد؟ يا اينكه چرا زر و سيم اندوزان پشت و پهلو و پيشانيشان با آتش داغ مي شود، نه عضو ديگر آنها؟
انديشه ي آدمي تا حدودي به شعاع خورشيد شباهت دارد. بر همه جا مي تابد، ولي قادر نيست كه صفحه‌ي نازكي را هم بسوزاند. ولي همين كه شعاع مزبور از خلال عدسي يا ذره بين مقعري شروع به تابيدن كرد و اشعه ي آن به سوي يك نقطه متمركز شد نه تنها كاغذ بلكه بسياري چيزهاي ديگر را نيز مي سوزاند، آري، انديشه نيز همين گونه است و آنچه اهميت دارد چندي يا كميت آن نيست ولي چوني يا كيفيت ممتاز آن است.
راه درست انديشي از مجراي تأمل و شكيبايي ممتاز آن است.
راه درست انديشي از مجراي تأمل و شكيبايي مي‌گذرد.
ولي در اينجا ناگزيريم كه نكته‌يي را خاطرنشان كنيم:
گاه پژوهشگر آيات قرآني سئوالاتي را مطرح مي‌كند و در پيرامون ظواهر قرآن در انديشه فرو مي رود ولي فوراً به پاسخ دلخواه نمي‌رسد. در اين هنگام او نبايد دستخوش نوميدي شود بلكه بايد دل قوي دارد ويقين كند كه صبر تلخ است، ولي ميوة آن شيرين است.
عدم شتابزدگي در پذيرفتن افكار:
انديشه در آغاز امر صفت جرقه‌اي را دارد كه مي‌فريبد و مقاومت در برابر آن دشوار است ولي پژوهشگر اين راه نبايد به جلوه‌يي خود را گم كند و از راه به در رود و فوراً يك فكر را، بدون تعمق در صحت و سقم آن، پذيرا گردد.
چه بسيار روندگان اين طريق كه سراب را به جاي آب گرفتند و كج راهه رفتند و هنگامي به خود آمدند كه نقد عمر تلف كرده و دست اسف بر سر زده بودند. ولي پس از ويراني بصره ديگر اشك و حسرت سودي ندارد و مركوب، تندسير چون به دره‌ي ژرف فرو افتاد ديگر روي رهايي نيست
…
...